Reprobel antwoordt

Vandaag namen we toevallig kennis van een online post op uw website van 7 november 2025: https://www.bladenmaker.be/post/de-oplichters-van-reprobel.

Met permissie, maar ik viel bijna van mijn stoel.

Ik ben de auteur van het Compendium Belgisch Auteursrecht (Larcier-Intersentia, 2025, 1.711 blz.) en een wereldwijd erkende expert auteursrechten.

Uw post waarvan sprake staat tjokvol regelrechte misvattingen over het auteursrecht en feitelijke onjuistheden.

Dat is niet alleen betreurenswaardig maar ook erg schadelijk en zelfs bevreemdend, want als bladenmaker-in-ruste zou u toch enige affiniteit met het auteursrecht moeten hebben.

Ik pik er de belangrijkste uit:

• Het begint al bij de titel: “De oplichters van Reprobel”. Dat is zonder meer lasterlijk. Reprobel is aangesteld bij koninklijk besluit om een aantal wettelijke vergoedingen te innen en te verdelen (met name de reprografievergoeding, de vergoeding voor onderwijs en wetenschappelijk onderzoek en de vergoeding voor openbaar leenrecht), en heeft in dat kader een opdracht van algemeen belang. Bovendien werken we onder strikt toezicht van de FOD Economie en wordt al onze communicatie met bedrijven en overheidsinstellingen op voorhand door onze toezichthouder gezien en gevalideerd. U gooit er ook nog de term ‘maffioos’ bij om uw recept nog wat af te kruiden. Er zijn er al voor minder strafrechtelijk veroordeeld, komt me voor.
• U schijnt kennelijk te vergeten dat het auteursrecht, zoals het merkenrecht en het octrooirecht, een intellectueel eigendomsrecht en dus een verbodsrecht voor de gebruikers is. Het gewoon aangeven van wettelijke controlemogelijkheden en mogelijke sancties acht u kennelijk ‘bedreigingen, terwijl wij alleen het juridische kader objectief schetsen.
• U neemt ook nogal makkelijk aan dat men professioneel actief kan zijn zonder auteursrechten te betalen. Doe gewoon een nulaangifte, en klaar. Voor de goede orde: de reprografievergoeding slaat alleen op fotokopieën van beschermd werk, en is een wettelijke uitzondering op het gewone, exclusieve auteursrecht. Voor alle anderen vormen van professioneel hergebruik (digitale reproductie of opslag, digitaal knippen en plakken, digitale overnames, presentaties, digitale archivering, interne en externe verspreiding, prints, scans, …) geldt echter een wettelijke licentieplicht. Die handelingen mogen dus niet worden gesteld zonder de expliciete toelating van de rechtenhouders, en dat is vooral op het internet een heus titanenwerk. Dat is meteen ook de reden waarom we bizili by Reprobel hebben ontwikkeld, voor zowel Belgische als een wereldwijd repertoire buitenlandse teksten en beelden. Vorig jaar tekenden meer dan 90.000 (!) Belgische ondernemingen, zelfstandigen, vrije beroepen, vzw’s en overheidsinstellingen in op deze (vooral) digitale licentie. In uw optiek zijn dat wellicht allemaal misleide naïevelingen.
• Door iedereen op het pad van een nulaangifte te zetten voor een gebruik (fotokopieën) dat op het terrein grotendeels is verschoven naar (licentieplichtig) digitaal hergebruik, zet u ondernemingen en instellingen mogelijk actief aan tot auteursrechtelijke inbreuken, wat een ernstig juridisch gegeven is (burgerrechtelijk en desgevallend strafrechtelijk).
• U schrijft dat we deze nulaangifte zouden begraven in onze communicatie. Maar wat lezen we op onze website (www.reprobel.be / private en publieke sector en https://bizili.be/reprografieaangifte/) na nauwelijks een halve minuut zoeken? “Neem je geen papieren reproducties van beschermde werken, dan kan u hiervoor een ‘nulaangifte’ doen”.Hoe je dat concreet doet, lees je in detail op ons aangifteportaal in de reprografieflow, maar dan moet je natuurlijk eerst naar ons portaal surfen.
• Uw verwijzing naar ‘laarzen in de gang’ laat ik voor uw rekening. Dat is alvast mijn stijl niet omwille van de connotatie met de erg donkere jaren dertig van de vorige eeuw. Maar ook hier gaat u in de fout. U kent wellicht de artikelen XI.261, § 2 en XI.263, § 3 van het Wetboek van Economisch Recht niet, en evenmin de controlebevoegdheden van Reprobel op grond van de artikelen XI.235-239 en XI.318/1-6 WER en de beide koninklijke besluiten van 5 maart 2017 in verband met reprografie. Onze beëdigde agenten kunnen op grond van deze bepalingen wel degelijk vaststellingen ter plaatse doen en proces-verbaal tot bewijs van het tegendeel opstellen. Bovendien kunnen we ondernemingen een formeel verzoek om inlichtingen zenden waarop ze in principe moeten antwoorden, zowel voor papieren reproducties als voor digitaal gebruik, en kunnen we desgevallend ook informatie inwinnen bij leveranciers van reproductieapparaten en zelfs bij de douane- of btw-administratie. We hebben hiervoor helemaal geen rechterlijk bevel nodig, en al evenmin een notaris. Het is gewoon de wet.
• U schijnt auteursrechtelijke inbreuken een ‘bagatel’ te vinden, omdat onze bizili licentievergoeding in veel gevallen inderdaad erg redelijk is. Ik kan u verzekeren dat de meeste van onze Belgische auteurs bepaald geen bestsellers zijn en met moeite kunnen leven van hun creaties. Veel van onze uitgevers zijn kmo’s. Sinds haar opstart heeft Reprobel al meer dan een half miljard euro (!) verdeeld onder de rechthebbenden, en dus rechtstreeks geïnvesteerd in de Belgische creatieve en informatiesector. Voor vele tienduizenden rechthebbenden maken de vergoedingen die ze jaarlijks van Reprobel ontvangen, wel degelijk een wereld van verschil.
• Ook juridisch tenenkrullend is uw standpunt dat we het auteursrecht artificieel zouden ‘oprekken’. Volgens uw post zou het auteursrecht alleen slaan op wetenschappelijke werken of artistieke werken. Sla er elk handboek over auteursrecht op na, en je zal lezen dat het auteursrecht elke vorm van menselijke creatie kan beschermen: alle soorten  teksten (ook louter informatief), alle soorten stilstaande beelden, muziek en geluid, audiovisuele werken, bladmuziek, software, databanken, websites, videogames, mondelinge werken, on-the-spot creaties en zelfs werken van toegepaste kunst zoals design, architectuur en mode. Of anders moet u er maar eens de Conventie van Bern of de rechtspraak van het Europese Hof bijnemen.
• U heeft het ook alleen over kopieerapparaten maar schijnt te vergeten dat de meeste auteursrechtelijke inbreuken gebeuren met smartphones, tablets, computers, servers, netwerken, sociale media, het internet, printers, scanners en andere digitale dragers of media.
• U vindt blijkbaar het overnemen van één of enkele paragrafen uit een beschermd werk al evenmin een probleem, terwijl er geen wettelijke citaatuitzondering voor ondernemingen is. Deze uitzondering is in de private sector immers beperkt tot recensie, polemiek of kritiek, en dus in de meeste gevallen gewoon niet van toepassing. Dat maakt dat ook korte overnames, zeker als ze digitaal gebeuren, licentieplichtig zijn.
• Waar u wel een punt heeft, is dat je uiteraard niets moet betalen als je geen auteursrechtelijk relevante handelingen stelt. Bij fotokopieën kan ik me daar bij kleinere ondernemingen nog iets bij voorstellen; bij prints al veel minder; en bij digitale reproductie en verspreiding nog veel minder.
• U spreekt de CEO van Reprobel, die ons in kopie leest, enkele keren ad hominem aan. Ook dat kan laster en eerroof zijn, gelet op de hoeveelheid volstrekt ongefundeerde beweringen in uw online post. Ik kan u alvast verzekeren dat we in de beste verstandhouding samenwerken met onze toezichthouder en dat we bij mijn weten nog nooit aan de oren zijn getrokken.

U zou er dus goed aan doen om uw online post zonder meer en zo snel mogelijk te verwijderen en definitief onbeschikbaar te maken. We behouden ons alle rechten in dit verband uitdrukkelijk voor.

We blijven echter geloven in de kracht van constructieve dialoog. Als blijk van goede wil van onze kant, bent u altijd welkom in onze kantoren in Tour& Taxis te Brussel. We lichten u dan graag in alle transparantie de werking van Reprobel en het auteursrecht gedetailleerd toe. U kan op www.reprobel.be trouwens ook terecht in onze erg gedetailleerde jaarverslagen.

Het collectieve beheer van auteursrechten is in ons land strikt gereglementeerd, en zo hoort het ook.

Met vriendelijke groet, 

Kurt Van Damme (LL.M.)

Head Licensing, Legal & Int’l

Reprobel (cv - sc)

Havenlaan 86c 201a Avenue du port        

Brussels (1000) – Belgium

+ 32 (479) 58 66 35

www.reprobel.be

www.bizili.be