21 mrt. 2026 - 3 minuten leestijd

Hoofdredacteur door het stof

Vijftien blogposts heeft ex-hoofdredacteur van De Standaard Peter Vandermeersch geschreven met citaten, compleet verzonnen door AI. Hij werd onmiddellijk op non-actief geplaatst, om oproer te vermijden. Waar kwam die vandaan? 

Vandermeersch is niet de eerste de beste. Ex-hoofdredacteur van De Standaard, ex-hoofdredacteur van NRC, ex-CEO van Mediahuis in Ierland en vooral dé pleitbezorger van artificiële intelligentie in de journalistiek. Zo liet hij optekenen voor een interview in De Morgen: ‘Mijn hart bloedt wanneer ik eindredacteurs tijd zie steken in dingen waarvan ik als uitgever denk: dat kan een machine ook.’

Zover zijn we nog niet. Vooraleer de machine dat kan, moet het opgeleid worden. Kent het al het onderscheid tussen een Gemeenschap en een Gewest? Tussen een gemeenteraad en het college van burgemeester en schepenen? Tussen de E17 en de A12? 

Feed the beast

Die training van AI, in de vakterminologie de ‘grounding’ genoemd, is volop aan de gang. Elke (eind)redacteur van zijn persgroep moet vandaag verplicht met AI werken, en zo het beest voeden, begeleiden, gecontroleerd laten groeien.

Vertalers en eindredacteurs zijn de beroepen die door AI werkloos zullen worden, schreef ik in mijn eerdere post. O ironie, zij moeten de robot trainen die hen zal vervangen. Als het aan Vandermeersch ligt, liever vandaag dan morgen. Nee, hij maakt zich daar niet populair mee. Dat precies hij een De Sutter-ken doet met verzonnen AI-citaten, is er gewoon over. Om een oproer onder de eigen troepen te vermijden, was een signaal dringend nodig.

Het charter

En dan is er nog het charter. De bladen Libelle en Psychologies werden eerder betrapt op volledig door AI geschreven artikels, onder fictieve namen, met door AI verzonnen portretfoto’s. 

Dat schandaal heeft op alle redacties geleid tot een AI-charter, met een duidelijke lijn tussen wat mag en wat niet. Dat is de formele reden voor zijn sanctie: als de halfgoden op de hogere verdiepingen dat charter naast zich neerleggen, wordt het moeilijk om het op de benedenverdiepingen af te dwingen.

Hoe loopt het af?

Over minder dan een jaar gaat Vandermeersch met pensioen – en dan wordt het tijd om bij de bevriende aandeelhouders te cashen, met een zetel in een of andere board, officieel als consultant. Voor Vandermeersch komt alles wel goed. Met de vertalers en eindredacteurs die dan nog op de redacties werken, iets minder.

Correctie (22 maart): in de oorspronkelijke versie van de tekst werd Vandermeersch genoemd als CEO van Mediahuis Ierland. Dat was niet juist. Hij is al enige tijd ex-CEO en werd daarna aangesteld door Mediahuis tot 'fellow Journalism and Society', wat hij vooral invulde als opiniemaker en blogauteur. Dat fellowship is nu opgeschort.

Heb je al een abo op de nieuwsbrief?

Elke maand het nieuwste nieuws uit bladenland in je inbox.
Simpel om je in te schrijven. Simpel om je uit te schrijven. En gratis.